lẽ thường tình
Định nghĩa
- Danh từ:
- Điều hợp lý, đúng đắn theo cách nhìn nhận và suy nghĩ chung của mọi người trong xã hội: Chỉ những nguyên tắc, lý lẽ hoặc cách ứng xử được coi là phù hợp, dễ hiểu và được chấp nhận rộng rãi dựa trên kinh nghiệm sống thông thường.
- Điều tất nhiên, hiển nhiên theo logic thông thường: Chỉ kết quả hoặc tình huống có thể dễ dàng dự đoán được dựa trên những quy luật tự nhiên hoặc xã hội thông thường.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Giúp đỡ người gặp hoạn nạn là lẽ thường tình của con người. (Hành động này được coi là đúng đắn và tự nhiên theo đạo lý sống.)
- Cha mẹ lo lắng cho con cái là lẽ thường tình, không có gì lạ. (Đây là điều hiển nhiên, dễ hiểu và phổ biến.)
- Theo lẽ thường tình, mưa nhiều thì cây cối sẽ xanh tốt. (Đây là kết quả có thể suy luận ra một cách dễ dàng.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "trái với lẽ thường tình": dùng để chỉ một sự việc, hành động đi ngược lại với những gì được cho là hợp lý, bình thường.
- Hành động bỏ mặc người bị nạn của anh ta hoàn toàn trái với lẽ thường tình.
- "xuôi theo lẽ thường tình": chỉ việc thuận theo, làm theo cách thông thường, dễ được chấp nhận.
- Chúng ta cứ xuôi theo lẽ thường tình mà giải quyết, đừng phức tạp hóa vấn đề.
Biến thể và từ gần giống
- Lẽ phải (danh từ): điều đúng đắn, chân lý (nhấn mạnh tính đúng sai hơn là tính phổ biến, thông thường).
- Lẽ tự nhiên (danh từ): điều tất yếu xảy ra theo quy luật của tự nhiên, thường dùng trong các hiện tượng vật lý, sinh học.
- Đạo lý thông thường (danh từ): những nguyên tắc đạo đức, ứng xử cơ bản được xã hội thừa nhận.
Từ đồng nghĩa
- Lẽ thường: cách nói rút gọn, nghĩa tương tự.
- Lý lẽ thông thường: nhấn mạnh khía cạnh lý trí, suy luận.
- Điều dĩ nhiên: điều chắc chắn xảy ra, đương nhiên.
Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan
Không áp dụng cho danh từ này.
Thành ngữ liên quan
- Thuận theo lẽ thường tình: hành động một cách phù hợp với suy nghĩ và cách làm thông thường, dễ được đồng tình.
- Việc đó anh cứ thuận theo lẽ thường tình mà làm, mọi người sẽ ủng hộ.
- Nghịch lẽ thường tình: trái ngược với những gì được coi là bình thường, hợp lý.
- Lối sống của hắn ta thật nghịch lẽ thường tình, khó ai có thể hiểu nổi.